Halil Nebiler etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Halil Nebiler etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

2 Nisan 2015 Perşembe

TÜRKİYE’DE ŞERİATIN KISA TARİHİ, 12




TÜRKİYE’DE ŞERİATIN KISA TARİHİ, 12




"ADİL EKONOMİK DÜZEN" MASALI

Refah Partisi ve Genel Başkanı Necmettin Erbakan'ın sloganı haline gelen ve bir yeryüzü cenneti vaadeden "Adil Düzen" aslında, bir ütopya bile değil. Ütopyaların, sistematik düşünce sistemlerinin içinden çıkabildiği biliniyor. Örneğin; Jules Verne'in Aya Yolculuk'u bir ütopyadır ama, sistematik düşünce ürünü olduğu için, bir süre sonra ütopya olmaktan çıkıp gerçekleşebilmiştir.
22 Kasım 1992 tarihli Ekonomist dergisi, Adil Düzen'in niteliğini araştırıyor ve "masal" kavramını uygun görüyor. Derginin haberini bir ek metin olarak olduğu gibi aktarıyorum:
"...Olmaz, demeyin... Türkiye'de her şey olur. Mevcut seçim sistemi değiştirilmez de bölünme modası devam ederse, Refah bal gibi iktidar olur.
İktidar olduğunda RP Başkanı Erbakan'ın ilk yapacağı şey de kendi icadı olan 'Adil Ekonomik Düzen'i gündeme getirmek olacak tabii... Şu sırada kamuoyunda, RP'nin kendi tesettür politikasını halka empoze edip etmeyeceği tartışılıyor.
Ama esas araştırılması gereken nokta, RP'nin önerdiği ekonomik politika. Bu 'program' hayata geçirildiği takdirde, ekonominin Richter ölçeğinde 7.5'luk bir deprem kaçınılmaz olacak.
Neler olacak neler?
Erbakan, başbakan olduğunda neler olacak neler?
Faiz ve para olarak ödenen vergiler kalkacak. Herkes, malının yüzde 2.5'ini yine mal olarak devlete verecek.
Teşvik belgesi yerine, teminatlı ehliyet vesikası, oda üyelik belgesi yerine de ahlaki topluluğun verdiği 'teminatlı tezkiye' belgesi gelecek. Tabii, bu belgeler, her dönem olduğu gibi, iktidara yakın ve mütedeyyin görünen kişilere verilecek. Laik görüşte direnen işadamlarına kredi verilmeyeceğini tahmin etmek için, kahin olmaya da gerek yok, pek tabii. Bu tür bir model, Türkiye'nin dünya ekonomisi ile bütünleşme çabalarıyla da bağdaşmayacak.
Uygulanabilir mi?
Biz, Necmettin Hoca'nın Adil Ekonomik Düzen adlı kitabını satır satır şerh ettikten sonra ekonomistlere, tarihçilere ve işadamlarına bu modelin hayata geçirilme şansını sorduk.
İktisat tarihçisi Prof. Haydar Kazgan, bu konuda şu değerlendirmeyi yaptı:
"RP'nin yaptığı büyük bir sahtekarlık. Faiz yerine ticarete iştirak payı veriyor. Halbuki bu, bal gibi faizdir. Osmanlı İmparatorluğu da, faizcilikle işe girişmiş, en güçlü olduğu dönemde faizciliğe girmiş. Faiz, Galata'da kendini göstermiş. Refah Partisi'nin iktidara gelme ümidi olmadığı için böyle şeyleri ortaya atıyor. Suudilerin hepsi faizcidir. İşte İran'ın durumu ortada."
Osmanlı tarihi ile ilgili kitaplarda da 1459 ile 1563 arasında, yani imparatorluğun en şaşaalı döneminde bile, faizin mevcut olduğunu, vakıfların bile ona onbir hesabıyla (yüzde 10) paralarını işlettiklerini yazıyor.

Tarihten bir yaprak...

Geçmiş dönemlerdeki faiz işlemleri kitabına uyduruluyor ve muamelei seriye denen uygulama, gerektiğinde mahkeme defterlerinde bile yer alıyordu. Osmanlı döneminde bazı borçlular, bugün bazı uyanıkların yaptığı gibi ödedikleri faizin toplamı anaparayı aşınca, borçlarının ödendiğini ileri sürüyor ve ödemeyi durduruyorlardı. 1558 yılında alman şu mahkeme kararı, faizin varlığını belgeliyor:
Üsküdar Kadısı, bu tür bir davayı Şeyhülislam Ebusuut Efendi'ye başvurarak çözmek istedi, şu soruyu yöneltti: "Davacının borçlusu olan davalı, her yıl davacıya faiz diye bir miktar akçe verse ama şer'i muamele olmuş olmasa, sonra verdiğim akçeyi asıl mala say diyerek davacıya vermese, davacının almaya hakkı olur mu? Beyan buyurula..."
Ebussuut Efendi'nin halen ilgili defterlerde incelenebilecek şu cevabı faizin o dönemde de meşru sayıldığını gösteriyor: "Alır. Faiz borcum diye verdikten sonra asıl mala sayılsın demeye hakkı olmaz."
Ekonomik Kaos Ankara Üniversitesi, SBF profesörlerinden Korkut Boratav, Erbakan'ın modelinin tümüyle uygulanmasını imkansız görüyor ve şu değerlendirmeyi yapıyor:
"Bu modelin tümüyle hayata geçirilmesi mümkün değildir. Parça parça ve kimi öğeleri bazı İslam ülkelerinde uygulanıyor. Örneğin Mısır'da hızla gelişen İslami bankalar, birkaç yıl önce büyük bir skandal ile çöktüler. Bu kurumlara tasarruflarını yatırmış olan halkı dolandırarak ülke dışına para kaçırdıkları anlaşıldı."
Genç Yönetici ve İşadamları Derneği Başkanı Şerif Kaynar ise, Refah Partisi'nin ekonomik hedeflerinin, uygulama aşamasında bir kaos ortaya çıkacağını düşünüyor ve "Bugünkü konjonktürde faizsiz bir ekonominin yaşayabileceğine inanmıyorum", diyor.
Maliye Profesörü İzzettin Önder'e göre, vergi konusundaki Refah önerilerinin uygulanma şansı sıfır:
"Refahın ekonomi politikasının hiç şansı yok. Vergiyi kaldıracak, yerine koyun alacak. Koyunun bir parasal değeri yok mu? Bunun adı vergi olmuyor da ne oluyor peki?.. Bunlar aldatmacadır."
Bu nasıl kredi?..
Hoca'nın adil ekonomik düzenindeki en büyük kozlarından biri, 'hakkı müktesep karşılığı kredi'.
Bu kredi şöyle işleyecek: Bir bankaya, örneğin 1000 lira yatıran bir mudi, bir yıl sonunda, bir ay vade ile 12 bin lira alabilecek. Bir yıl vade ile almak istediğinde ise müktesep hak (kazanılmış hak) kredisi bin lira olacak. Alınan yüksek tutardaki krediyle, bir ay içinde iş çevirme imkanı yok. Ancak vade bir yıla uzadığında ise alman kredi yatırılan paraya eşit oluyor. Bu durumda tasarruf sahiplerinin ne kârı, ne de zararı olacak ve bankaya para yatırmanın bir cazibesi kalmayacak. Bu önerinin Con Ahmed'in enerjisiz işleyen devridaim makinesinden bir farkı yok.
Çoban Devlet
Yeni ekonomik düzenin en ilginç ve uygulanması zor noktalarından biri de ayni vergi uygulaması. Erbakan'a göre 80 koyunu olan kişi bunun kırkta birini yani, iki koyunu devlete verecek. Devletin bu koyunu paraya çevirme imkanı teorik olarak var. Ancak devlete verilen mallara alıcı çıkmaması durumunda, devletin elinde yüzbinlerce koyun birikebilecek. Türkiye'de 46 milyon koyı:n bulunduğuna göre, devletin koyun varlığı 1 milyon 150 bine kadar çıkabilecek. Motor, otomobil ve diğer malların üretiminde de ayni vergi alındığını varsayarsak, devlet bu varlıklarını koyacak ağıl, depo ve antrepo bulamayacak.
Erbakan'ın varsayımına göre, içki veya erotik dergilerin satışı polisiye önlem ve yasaklarla değil, irşad edilmiş insanların talebinin azalması ile yok olacak. Talebin sıfıra inmesine kadar olan dönemde, devlet bu tür mal üreten şirketlerden vergi olarak viski veya 'Playboy' almak zorunda kalacak. Bunları paraya çevirmek istediğinde ise, bu muzır şeylerin satıcısı durumuna düşecek.
Ayni verginin sorunları bunlarla da bitmiyor. Örneğin bugünün vergi rekortmeni Matild Manukyan, vergisini ayni olarak ödemek istediğinde ne yapacak?
Devlet her şeye ortak
Sanayi kuruluşları ile ilgili önerilerde hayal mahsulü gibi görünüyor. Adil ekonomik düzende, her sanayi tesisinin beş ortağı bulunacak. Bu ortaklar; tesis sahibi, yönetici kadro, işçi ve devlet olacak. Her birinin üretim ve kazançtaki payı, yüzde 20'yi aşmayacak. Bu model esasında, işçi veya hemşehri şirketlerinde uygulanan ancak, yürütülemeyen bir yönteme çok benziyor.
Mussolini İtalya'sında denenen korporatif sistemle de birçok ortak noktaları var. Devlete ağırlık vermesi de ilkel bir sosyalist anlayıştan esinlenmiş görünüyor. Ancak bu modelin işlemesi çok zor. İşleseydi, işçi şirketleri bugünkü zor duruma düşmezdi. Hele şirketin zarar etmesi durumunda işler karışacak. Örneğin motor fabrikasında çalışanlara, ekmek parası yerine motor verildiğinde, işçi karnını nasıl doyuracak?
İlkel bir model
Bilim adamları mal olarak (ayni) vergi ödeme yönteminin, modelin ütopik niteliğini sergilediğini söylüyorlar. Prof. Korkut Boratav ilkelliğin, ütopik niteliğinden daha belirgin olduğunu vurguluyor ve 'Tartışılması bile gereksiz' diyor. Prof. Kazgan ise, bu sistemi mantıksız bulduğunu belirterek, şu yorumu yapıyor:
"Necmettin Hoca bazı şeyler söylüyor. Faizi kaldırdık demekle faiz kalkmaz. Türk ekonomisini bu şekle sokarsanız kapalı bir ekonomi olur. O zaman dış dünyaya bir adım attığınızda ne ihracat yapabilirsiniz, ne başka bir şey. Dışardaki adam paranın faizini ister..."



ERBAKAN'IN MODELİNDE MASON PARMAĞI

RP Genel Başkanı Necmettin Erbakan'ın önerdiği yatırım projesi karşılığı kredi sistemi, Batı ülkelerinde 40 yılı aşkın bir süredir uygulanan risk sermayesi (venture capital) sisteminin bir kopyası.
Devlet Bakanı Tansu Çiller, ileri teknoloji alanında iş kuracaklara faizsiz kredi verilmesini öngören bu sistemi yıllardır savunuyor. Bu sistem, ilk kez 1946 yılında, Amerika'da General George Doriot tarafından ortaya atıldı. Bu sistem, bugün Japonya'dan İsrail'e kadar, çok sayıda ülkede zaten uygulanıyor.
Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyelerinden Murat Çizakça da faizsiz İslam bankacılığı çerçevesi içinde risk sermayesi şirketlerinin kurulabileceğini, Erbakan'm kitabının yazılmasından çok önce belirtmiş ve ciddi şekilde analiz etmişti.
'Görüldüğü gibi modeldeki bu önemli unsur, yeni değil. Üstelik kapitalist ve emperyalist bir ülkede gerçekleştirilmiş ve geliştirilmiş. Yani, o Refahçıların çok taktığı bir mason zihniyetin ürünü."

-31 Aralık 1992: Aralık ayı başında gösterime giren 'Temel İçgüdü' adlı filmin Ankara'daki gösterimleri, Refah Partisi milletvekillerinin yaptığı suç duyurusu üzerine, 31 Aralık 1992 günü yasaklandı. Yasaklama kararını alan Ankara 15. Sulh Ceza Mahkemesi, kararı "sözkonusu filmde halkın utanmasına yol açacak sahneler bulunduğu" savıyla verdi. Gösterime girdiği birçok ülkede olay yaratan Temel İçgüdü, Ankara'daki karardan sonra, İzmir ve Samsun'da da yasaklandı.
-14 Aralık 1992: TBMM, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın bütçesini görüşüyor. Genel Kurul'da söz alıp görüş bildirenlerin şeriatçılara nasıl prim verdiklerinin anlaşılması açısından, bazı örnekleri sunmakta yarar var:
"Biz, siyasetin emrinde bir din istemiyoruz; dinin emrinde bir siyaset kabul ediyoruz." (Ekrem Ceyhun, Diyanet'ten sorumlu Devlet Bakanı)
"Kur'an"ın baştan sona, cümle cümle yapılacak tefsiri, Kur'an'ın bu asra bakan gizli sırlarını aydınlatacaktır." (Mehmet Özkan, DYP)
"Biz, Doğru Yol Partisi olarak ve Sayın Başbakan Süleyman Demirci, Diyanet'in üstünde, hepinizin bildiği gibi, titremektedir." (Yahya Uslu, DYP)
"Diyanet İşleri Başkanlığı teşkilatımız, milletimizin göz bebeğidir. Hiç kimse buna yan bakamaz." (Yahya Uslu, DYP)
"Peygamberlerin çoğunun şarktan, filozofların ekseriyetinin de batıdan çıkması gösteriyor ki, bizde din hem hayatın hayatı, hem nuru, hem esasıdır." (Mehmet Ö/kan, DYP)
"Ben diyorum ki: Türkiye'nin esas kurtuluşu, o caminin dışında kalan insanların caminin içerisine girerek ibadet etmesiyle olacaktır." (İsmail Sancak, DYP)
"Fikir anarşisinden kurtulmak için, Diyanet'in fetvada ileri bir mevkide olması lazımdır." (Mehmet Özkan, DYP)
"Terör, hırsızlık, adaletsizlik, rüşvet, fuhuş, kumar gibi cemiyet hastalıklarının nisbeten ortadan kaldırılması için, Diyanet İşleri Başkanlığı teşkilatı iyileştirilmelidir." (İsmail Sancak, DYP)
"Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İslam, her ailenin, her kabilenin nizamı; İslam, her cemiyetin sistemidir. İslam bütün çağların, bütün mekanların dinidir." (Hasan Dikici, K.Maraş Milletvekili)
"Sevgili hocam, 383 imam hatip okulundan 310 tanesi Süleyman Demirel'in imzasıyla açıldığı gibi, bunun 19 tanesi de -Allah rahmet eylesin- sayın Adnan Menderes tarafından açıldığını söyleyerek, 383 imam hatip okulunun 330 tanesinin altında aynı ekolün imzası, aynı başbakanların imzasının olduğunu ise söyleyebilirim." (Yahya Uslu, DYP)
"Sözlerime, memuriyetim esnasında olan bir olayı anlatarak devam etmek istiyorum. Ben belediye görevlisiyim. Bir mahallede cami yapılacaktı. Orada, bir takım cemiyet başkanlığı hesapları yapan kişi, caminin yapılmasına mani olmak istedi; şikayet dilekçesi ile birlikte bana geldi. Kendisine 'Arkadaş, sen bu şikayet dilekçesini bana verme. Eğer o caminin yapılmasını sen durdurursan, o mahaMeye giremezsin' dedim." (İsmail Sancak, DYP)
"TRT'nin mevcut kanallarından birisinin Diyanet İşleri Başkanlığı'na tahsis edilmesi sağlanmalıdır." (Mehmet Özkan, DYP)
"PTT Genel Müdürlüğü'nden özel bir hat tahsis edilerek, 'Alo Diyanet' isimli bir servisin kurulmasını teklif ediyorum." (Mehmet Özkan, DYP)
"Diyanet İşleri Başkanlığı, devlet protokolunda öngörülen konuma yerleştirilmeli ve buna bağlı olarak, Diyanet İşleri Başkanlığı'mıza kırmızı plaka tahsis edilmelidir." (Mehmet Özkan, DYP) (PEHLİVAN, Battal: Aleviler ve Diyanet, Sf. 145. 1993, İstanbul)

-24 Ocak 1993: Cumhuriyet gazetesi yazarlarından Uğur Mumcu, Ankara Karlı sokaktaki otomobiline yerleştirilen, C-4 tipi plastik bombanın patlaması üzerine öldü. Saat 14.00 sıralarında, haberin öğrenilmesinden itibaren yurdun her yerinde şeriatı lanetleyen gösteriler ve yürüyüşler başladı. İnsanlar ayakta, en duyarlı anlarını yaşarlarken bile şeriat durmadı. İstanbul Halaskargazi caddesindeki Bulgar Kilisesi'nin yanında Uğur Mumcu anısına düzenlenen Mumcu kitap standı, 26 Ocak'ın ilk saatlerinde yakıldı.
Mumcu'nun cenazesi; Ankara'da, onbinlerce kişinin katılımıyla, 27 Ocak 1993 günü yapıldı. Tören, şeriatçılara karşı Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük gövde gösterisi olarak nitelendi. Onbinlerce insan bağırıyordu:
"Katiller bulunsun, hesap sorulsun", "Türkiye İran olmayacak", "Faşizme karşı omuz omuza", "Uğur'un katili kontrgerilla", "İrtica'nın başı Çankaya'da", "Genciz, Güçlüyüz, Atatürk'çüyüz", "Mollalar İran'a'Y'Bir mum söndü, yeni mumlar yanacak", "İrtica'nın maaşı Çankaya'dan", "Çankaya'nın şişmanı, laiklik düşmanı", "Kahrolsun Şeriat", "Uğurlar ölmez", "Uğurlar ölmedi, ölmeyecek", "Solda birlik", "Mollalar orduya alınamaz".
Onbinler ağıt yakıyordu:
"Ne bir haram yedi, ne cana kıydı/ Ekmek kadar aziz, su gibi aydı/ Hiç kimse duymadan, hükümler giydi/ Yiğidim aslanım, burda yatıyor/ Yiğidim Uğur'um, burda yatıyor."
Onbinler haykırıyordu:
"Ankara'nın taşına bak/ Gözlerimin yaşına bak/ Uğur Mumcu şehit olmuş/ Şu feleğin işine bak."
-4 Şubat 1993: İran'ın önde gelen gazetesi 'Cumhuri İslami'nin başyazısında Aziz Nesin, ağır bir şekilde suçlandı ve Salman Rushdi'yle aynı sonu paylaşması gerektiği yorumu yapıldı. Başyazıda, "Şeytan Ayetleri" kitabından dolayı Humeyni tarafından ölüme mahkum edilen Hint asıllı İngiliz yazar Salman Rushdi'nin kitabını, Türkiye'de yayımlayacağını açıklayan Nesin'in, "Müslümanlar arasında yerinin kalmadığı ve Rushdi gibi, öldürülmesinin mubah olduğu" belirtildi. Nesin hakkında, "Siyonist uşağı", "Pis bir siyon" ve "Pis yazar" deyimlerini kullanan gazetede, ilk adım olarak İran'da çok tutulan yazarın kitaplarının boykot edilmesi istendi. İran'daki radikal kanadın sözcüsü olarak tanınan gazetenin makalesinde, "Salman Rushdi, peygambere ve İslama hakaret ettiği için idama mahkum edilmiştir. Aziz Nesin de bu hakaret ve ihaneti onayladığı için aynı hüküm altındadır. İslami milletimizin ve hükümetimizin bu kişiye tepkisini ve nefretini açıklaması gerekiyor. Salman Rushdi, siyasi bir sorundan önce, İslami bir karardır", denildi. Başyazıda, "İslam dünyası bu konuda hiçbir uzlaşmayı kabul etmediği için, Rushdi'nin yolunu izleyen herkesin onun kaderini paylaşacağı" belirtildi.
-28 Şubat 1993: Emniyet Genel Müdürlüğü, İstihbarat Daire Başkanlığı tarafından, son yıllarda güneydoğu bölgesinde, özellikle PKK (Kürdistan İşçi Partisi) ile girdiği çatışmada etkin olan ve Kürtlerin "Hizbul Kontra" adını taktıkları Hizbullah hakkında hazırlanan rapor basına yansıdı. İkibin'e Doğru dergisinde kapak haberi olarak yayınlanan raporda, örgütün Türkiye'deki eylemleri hakkında şunlar söyleniyor:
"Ülkemizde, özellikle başkent Ankara'da görevli yabancı misyon mensuplarına karşı gerçekleştirilen bombalı suikast olaylarının bu örgüt tarafından yapıldığı kanaati mevcuttur. 1987 yılından bugüne kadar; ikisi ABD'li, ikisi Suudi Arabistan'lı, biri İsraü'li ve diğeri de Mısır'h olmak üzere altı yabancı uyruklu şahsa girişilen eylemlerin bu örgüt tarafından gerçekleştirildiği değerlendirilmektedir. Eylemlerin hepsi, faili meçhuldür. Bugüne kadar maalesef bu olayların failleri tespit edilmemiştir."
"l Aralık 1984 tarihinde, İstanbul ilinde bir kuyumcu soygununa müdahale eden güvenlik kuvvetleriyle sanıklar arasında çıkan silahlı çatışma neticesi, faillerden biri olay yerinde yakalanmıştır. Şahsın yapılan sorgusunda illegal Hizbullah örgütü mensubu olduğu, kuyumcuyu örgüt adına arkadaşlarıyla birlikte soymaya teşebbüs ettikleri öğrenilmiştir. Genişletilen tahkikat sonucunda örgüt mensubu olduğu anlaşılan 13 kişi; bir adet Sten marka makinalı tabanca, dört adet çeşitli çapta tabanca, bu tabancalara ait şarjörler, bine yakın mermi ve bol miktarda örgütsel dokümanlarla birlikte yakalanmışlardır."
"Şeriat kanunlarının geçerli olduğu İran örneğinde olduğu gibi bir İslam devleti kurmak amacı doğrultusunda faaliyet yürüten Hizbullahi kesim, ülkenin bölünmesi, devletin yıkılmasını arzulamamaktadır. Amacı, TC devletinin siyasi sistemini İslami kurallara uydurmakla sınırlıdır. Ümmeti böldüğü ve Müslümanları güçsüz bırakacağı gerekçesiyle PKK'nın bölücü fikirlerini tasvip etmemektedir."
"1991 yılı Mayıs ayından itibaren Güneydoğu Anadolu bölgemizin bazı il ve ilçelerinde PKK ile, kamuoyunda Hizbullahçılar olarak adlandırılan grubun adam öldürme, bombalama, kundaklama, darp ve silahlı saldırı şeklinde cereyan eden karşılıklı çatışmaları süregelmektedir. Hizbullahi kesimin ülkemizde gerçekleştirdiği, eyleme dönük bu tür faaliyetleri, 1991 yılı başlarından itibaren yeni bir boyut kazanmaya başlamıştır.
PKK'nın halktan para toplama, kepenk kapatma, lehte propaganda yapmak, kısaca şunu yap bunu yapma türü istekleri, artık belli bir kesim tarafından yerine getirilmiyordu. Bu isteklerin yerine getirilmesi için baskı, zulüm, dayak ve tehdit metodları ise işe yaramamıştı.
İşte PKK, bu kesimi baskı altına alabilmek ve kendi isteklerine boyun eğdirebilmek gayesiyle, 08 Mayıs 1991 tarihinde Şırnak'ın İdil ilçesinde Hizbullahi kesimin önde gelen isimlerinden M.Şerif Karaaslan'ın anne ve babası, Hayriye ve Sabri Karaaslan'ı evlerinde silahla taramak suretiyle öldürme eylemini gerçekleştirmişlerdir." (2000'e Doğru. 28.2.1993. Sf. 8-14)
Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi'nde açılan Hizbullah davasının iddianamesinde ise örgütün iç yapısının iç yapısı ve örgütlenmesi şöyle anlatılıyor:
"a)İlim Cemaati:
İlim cemaatine mensup olanlara göre, aslolan cihat, yani silahlı mücadeledir; önce ona ağırlık verilmelidir. Silahlı mücadele bir temizlik, bir yıldırım harekatıdır. Aynı zamanda, bir güç gösterisidir. Sessiz ve kararsız kitleyi davaya kazanmanın (olanağı. H.N.) olmadığı takdirde zorlamanın tek yolu budur. Zira iyi olarak örgütlenmiş, davaya inanan, bilinçli ve kararlı az sayıda militan; örgütsüz ve dağınık olan çok sayıda sempatizana göre daha yararlı olarak silahlı mücadele verebilir.
Dini yayınlarla tebliğ yoluna bel bağlama, lafazanlıktan, laf ebeliğinden başka bir şey değildir; boşuna bir zaman kaybıdır. Tebliğ, ancak silahlı mücadeleyle yürütüldüğünde etkili olabilir.
Gerçekten de tebliğ hem uzun vadelidir, hem de büyük risk içerir. Gizlilik ve eylem seçeneğini azaltır, zorlaştırır, ihanet yollarını ve pişmanlıkları,örgüt içine sızmaları hızlandırır.
b) Menzil Cemaati (Fecir Cemaati):
Menzil veya Fecir cemaatine göre ise cihat, yani silahlı mücadele için zaman çok erkendir. Cihat yoluna, İslam devriminin yolu tıkanmadıkça başvurulmamalıdır. İslam devrimi için izlenecek yol, önce tebliğ yoluyla taban genişletme ve yeni katılımlar sağlama, cemaatleşme yoluyla yeni katılımları bilinçli ve davaya inanmış militan haline dönüştürme; son çare olarak da cihat ilan etmektir. Kararlı çoğunluğun hareketi, sonucu hızlandırır, alt yapının güçlendirilmesi için üst yapı kurumlarının oluşumunu çabuklaştırır. Demokratik yol kapanmamışken silahlı mücadeleye başvurmak cinnettir. Gereksiz yere dökülecek kan devrimi kendi içinde boğar. Aynı zamanda, güvenlik güçlerinin de dikkatini gereksiz yere üzerine çeker." (Hizbullah İddianamesi, Sf. 8)

HİZBULLAH'IN ÖRGÜTLENMESİ

"Menzil Grubu'nun siyasi lideri, Fidan Güngör'dür. Dini lideri ise Mansur Güzelsoy'dur. Şura üyeleri; sanıklarından Mehmet Yaşasın, Zeki Savaş ve Sadrettin Ay'dan oluşmaktadır.
Şura üyelerinden Mehmet Yaşasın tebliğ grubunun; Zeki Savaş cihad grubunun; Sadrettin Ay ise camii örgütlenmelerinin sorumlusudur. Şura üyelerinden kimlikleri tesbit edilebilenler, bu şahıslar olup diğerlerinin henüz kimlikleri tesbit edilememiştir.
Şura üyelerinden Sadrettin Ay öldürülmüştür; dini lider, siyasi lider ve şura üyesi Zeki Savaş halen firarda bulunmaktadır.
Diyarbakır Askeri Kanat sorumlusu, sanık Emin Tenşi'dir. Askeri kanatta görev alanlardan; Selçuk Atasoy, Gülsan Aydın, Mehmet Tarduş, Abdullah Deniz, Orhan Tektekin, İrfan Aydın bu davanın sanıklarıdır. Askeri kanat görevlilerinden Turhan Aydın yakalanmış olup Adıyaman Cezaevi'nde tutukludur.
Askeri kanat mensuplarından; Muhittin Karaaslan, Şuayp Polat, Ubedullah Can, Azmi Efe ölü olarak ele geçirilmişlerdir.
Askeri kanada mensup olanlardan; Mehmet Murat Benlice, Hamit Kaya, Cengiz Aydın, Lokman Pirizade, Seyfettin Ay, Halil Yıldız, Kadri Akboğa, Hasan Kurt halen firarda bulunmaktadır.
Diyarbakır Tebliğ Grubu:
Sorumlusu, sanık Mehmet Yaşasın'dır. Yardımcıları: Abdülselam Akgül (ölü), yüksek öğretim birimi sorumlusu; Rafet Şener, orta öğretim birimi sorumlusudur. (Rafet Şener halen l nolu DGM'de 1993/719 esas sayılı dosya üzerinde yargılanmaktadır.)
Yüksek öğretim biriminde faaliyet gösterenlerden; Abdülhamit Güler, Kemal Koyuncu, Sabri İdgü, Yüksel Özgan, Mehmet Eken, Cengiz Temel, Behçet Güngör, Fevzi Demir bu davanın sanıklarıdır.
Halk biriminde faaliyet gösterenlerden; Hakan Elem, Murat Koyuncu, Mehmet Polat, Mehmet Koyuncu, Mehmet Rüzgar, Sedri Eren davamızın sanıklarıdır.
Batman Fecir Grubu:
Batman Fecir Grubu'nun Menzil grubuyla birlikte aynı ideoloji ve yöntemi benimsedikleri; aynı nedenlerle ilim cemaatinden ayrıldıkları; ayrıldıktan sonra bölgede tek güç olarak faaliyet göstermek isteyen İlim Grubu'nun saldırısına uğradıkları, hedefi haline geldikleri; Batman'da, Fecir Kitabevi çevresinde cemaatleştikleri için bu isim altında tanındıkları; Menzil cemaatiyle birlikte İlim Grubu'na karşı eylem birliği içine girdikleri ve ortak eylemler gerçekleştirdikleri; Menzil cemaatiyle bir ve türdeş yapıda oldukları; dini liderlerinin İhsan Yeşilırmak (ölü), siyasi liderlerinin Gıyasettin Uğur(ölü), şura üyelerinden tesbit olunanın Zeki Amedi kod adlı Zeki Savaş olduğu;
Zeki Savaş'ın şura üyesi olarak Batman askeri kanadından da sorumlu bulunduğu, Menzil grubunun şura üyesi Zeki Savaş'la aynı kişi olduğu; Fecir grubunun askeri kanat sorumlusunun Eyüp Bozkurt olduğu; Fecir kanadının Cihat grubunun (askeri kanadının) Gülsan Aydın, Muhammed Beşir Toprak, Vahdeddin Edebali, Gıyasettin Uysal, Nasip Hiçyılmaz, Osman Sevim, Metin Eren, Hasan Güzel'den oluştuğu anlaşılmaktadır.
Eyüp Bozkurt ile Zeki Savaş arasındaki bağlantıyı Osman Sevim teşkil etmektedir. Osman Sevim, aynı zamanda Satımlar olarak adlandırılan ideolojik nedenlerle gerçekleştirdikleri silahlı eylemlerde satır kullandıkları için bu isimle adlandırılan grubun üyeleri Şerif Gezer, Ali Kan, Cahid Öztürk isimli sanıkların da lideri konumundadır."
- 21 Nisan 1993: Cumhurbaşkanı Turgut Özal toprağa verildi. 17 Nisan'da, Ankara'da ölen Özal, Fatih Camii'nde kılınan öğle namazının ardından Vatan Caddesi'ne; daha önce kendisinin Menderes, Zorlu ve Polatkan'ın itibarlarının iadesi için yaptırdığı anıt mezarın ucundaki alana götürüldü. Fatih Camii'nden bando eşliğinde alınan Özal'in naaşını yol boyunca izleyen şeriatçı gruplar, "Müslüman Özal" diye slogan atarak tekbir getirdiler. Sloganların bir amacı da, "Müslüman Cumhurbaşkanı'nın cenazesinin gavur usulü bandoda cenaze marşı çalınarak götürülmesine tepki" ve bandonun sesini bastırmaktı. Şeriatçılar, yollarını açan Özal'ı son yolculuğuna böyle uğurladılar.
-12 Mayıs 1993: Yapım ve yönetimini gazeteci Erhan Akyıldız'ın üstlendiği ve HBB televizyon kanalında yayınlanan Yüksek Tansiyon adlı tartışma programında, eski İstanbul Vaizi Hasan Ali Buldan ile Alevi kökenli yazar Cemal Şener, Alevilik konusunu tartıştılar. Program beklenmedik bir biçimde gelişti ve eski vaiz Buldan, açtı ağzını, yumdu gözünü:
"İbni Sina adlı bir Yahudi, Hazreti Muhammed'in ölümünden sonra Hazreti Ali'yi kandırarak böyle sapık bir akımı ortaya çıkarmıştır."
"Alevilik sapık bir inançtır, Müslümanlıkla ilgisi yoktur." "Avrupalılar ve Şia, İslam'ı bölmek için Alevileri destekliyor." "Aleviler, Tanrı tanımaz, Muhammed'i peygamber olarak kabul etmezler. Ali'yi Allah olarak görürler."
"Aleviler namaz kılmaz ve camiye gitmezler. Camilere hayvan bağlarlar."
"Aleviler mumsöndü yaparlar." "Cehennemde Alevilere yer ayrılmıştır."
-29 Mayıs 1993: Cağaloğlu'ndaki Cezeri Kasım Paşa Camii'nde biriken kalabalık, cuma namazından sonra tekbir getirerek pankartlar açtı. Pankartlarda, "Aydınlık-Rüşdü elele", "İslami hareket engellenemez", "Muhammed'e can feda", "Zillet bizden uzaktır", "Kahrolsun İngiltere ve yerli uşakları" sloganları yer aldı.
Salman Rushdi'nin Şeytan Ayetleri kitabından bazı pasajların Aydınlık gazetcsinde yayınlanmasını protesto eden gericiler, "İslam'a yapılan saldırılara izin vermeyelim", başlıklı bir bildiri dağıttılar. Gericiler, yüzlerce polisten oluşan kordona karşılık vilayete doğru yürüyüşe geçtiler. Yürüyüş sırasında tekbir getirip, "İslam düşmanlarını cezalandıracağız", "Aydınlık, defol", "Kafirlere yer yok", "Kafirlere karşı Müslümanlar birleşin" sloganları atan gericiler, polisle çatıştı. Gericiler daha sonra, valilik binasının yanıbaşındaki Kaynak Yayınevi'ni ellerindeki sopalar ve demir çubuklarla tahrip ederek yayınevi görevlisi İsmet Öğütücü'yü yaraladılar. Baskın sırasında Aydınlık, Cumhuriyet, Özgür Gündem ve Zaman gazeteleri ile bir İngiliz bayrağı yakıldı. Olaylar sırasında göstericilerin dağıttığı bildiride, "Kur'an'ın korunmuşluğuna dil uzatan, Hz.Peygamber'in aile hayatını haşa, bir genelev ortamına benzeten ve yine ümmetin anaları olan Hz.Peygamber'in hanımlarına haşa, fahişe deme cüretinde bulunan böylesi azgın bir kafirin deli saçmalarının yayınlanması karşısında sessiz mi kalacağız?
Müslümanlar, hesap sorunuz. Nisa suresinde belirtildiği gibi: İnananlar Allah yolunda savaşırlar, kafirler de Tağut yolunda savaşırlar.
O halde şeytanın dostlarıyla savaşın, çünkü şeytanın hilesi zayıftır."
-2 Temmuz 1993: Sivas'ta 35 aydın, şeriatçıların tekbir sesleri arasında ve devletin gözü önünde yakılarak öldürüldü. İslamcılar için artık, söz bitmişti...

SON SÖZ

Türk emekçisi on yıllarca ezildi. Yaşamın yüküyle ezildi, siyasi yasaklarla ezildi, sınıf çatışmasının şiddetiyle ezildi, emperyalizmin baskısıyla ezildi. Yaşam standardında, teknolojide, bilimde, kültürsanatta, sporda hep ezildi. Cumhuriyet tarihi bir anlamda, Türk emekçisinin ve aydının ezilme tarihidir. Karadeniz'in dalgalarındaki Mustafa Suphilcrden Sivas ateşlerindeki 33 ışığa, hepsi ezilmenin tarih kitabının altı çizili harflerini oluşturdular. Bütün bu zulüm, egemenlerin bilerek ve isteyerek yani, hukuk deyimiyle, teammüden bir boşluk oluşturma çabalarının somut sonuçlarıdır.
Şimdi bu boşluk, daha 1950'den itibaren sırtını egemenlere dayayan şeriatçılarca doldurulmak isteniyor. Bir noktaya da gelindi saylır. İstenen de buydu: Sol'u engellemek. Ne ile ve nasıl olursa olsun; engellemek.
Ortanın sağıyla olmadı. Sivil faşist hareketlerle olmadı. Askeri darbelerle olmadı. Emekçiler ve Sol hepsine direndi. Sokak sokak, kent kent direndiler.
Şeriatçıların yarattığı kilitlenmenin çözümü, emekçilerdedir.
Emekçiler mi?
Onlar ne yaptıklarını, iyi bilirler.

EKLER;

TEKKE VE ZAVİYELERİN KAPATILDIĞI GÜNLERDE İSTANBUL'DAKİ TARİKAT DERGAHLARI

Tekke ve Zaviyelerin Kapatılmasına Dair Kanun'un çıktığı günlerde, İstanbul'da yarı resmi kimliğe sahip 307 tarikat merkezi vardı. Yasadan sonra tüm bu dergâh, tekke, hankâh ve zaviyeler kapatıldı. Aşağıdaki liste, Reşat Ekrem Koçu'nun İstanbul Ansiklopedisi'nin 8. cildinden alındı.


MERKEZİN ADI                                                            SEMTİ                   ZİKİR/AYİN
GÜNÜ

BAYRAMİ TARİKATI
1- Divitçiler dergâhı        Üsküdar              Salı
2- Ekmekyemez dergâhı              Salacak Pazartesi
3- Himmetdede dergâhı              Nakkaşpaşa       Perşembe
4- Tevilmehmedefendi dergâhı                Altımermer        Salı

BEDEVİ
5- Ağaçkakan dergâhı    Yedikule              Çarşamba
6- Arabzade dergâhı      Kasımpaşa          Salı
7- Ebürriza dergâhı         K.paşa/Tatavla  Pazar
8- İslambey dergâhı       Eyüp      Cuma
9- Şeyhhamed dergâhı Çengelköy          Cumartesi
10- Şeyhhamil dergâhı  Beylerbeyi          Pazar
11- Şeyhhasib dergâhı   Toptaşı Pazartesi
12- Şeyhhüseyin dergâhı             İstavroz               Perşembe

CELVETİ TARİKATI
13- Acıbadem dergâhı   Üsküdar              Cumartesi
14- Akarca dergâhı          Tophane             Çarşamba
15- Akbıyık dergâhı         Ahırkapu             Çarşamba
16- Alaeddinefendi dergâhı        Sofular Pazartesi
17- Atpazarı Osmanefendi d.     Fatih      Pazar
18- Atpazarı Osmanefendi d.     Üsküdar              Cuma
19- Ayşcsultan dergâhı  İmrahor               Perşembe
20- Bacılar dergâhı          Üsk/Hüdai          Salı
21- Bandırmalı dergâhı  Üsk/İnadiye       Cuma
22- Çakırdede d. (Karaabalı dergâhı)      Dolmabahçe      Çarşamba
23- Divitçizade dergâhı  Üsküdar              Cuma
24- Hüdaiazizmahmudefendi d.               Üsküdar              Cuma
25- İskenderbaba dergâhıÜsküdar          Üsküdar              Çarşamba
26- Keşfi Osmanefendi dergâhı Vezneciler          Çarşamba
27- Küçükayasofya dergâhı         Camii içinde       Cuma
28- Mihrimah sultan dergâhı      Üsk/İskele          Perşembe
29- Musalla dergâhı        Bulgurlu               Perşembe
30- Sarmaşık dergâhı     Edirnekapı          Perşembe
31- Şeyhfenai dergâhı   Üsk/Pazarbaşı   Çarşamba
32- Şeyhselami dergâhı Üsküdar              Pazartesi
33- Şeyhselami dergâhı Büyükçamlıca    Çarşamba
34- Tembelhacımehmed dergâhı             Üsküdar              Perşembe

CERRAHİ TARİKATI
35- Arifdede dergâhı     Üsküdar              Perşembe 36- Çaylakzade dergâhı          Nuruosmaniye Perşembe
37- Halilnizameddin dergâhı       Edirnekapı          Çarşamba
38- İplikçimehmed dergâhı         Otlukotu yok.    Perşembe
39- Karabaş dergâhı       Rumelihisarı       Perşembe
40- Karagöz dergâhı       Silivrikapı             Çarşamba
41- Nureddincerrahi dergâhı      Karagümrük       Pazartesi
42- Sertarikzade dergâhı              Fatih      Salı
43- Sertarikzade dergâhı              Nişancı Pazar
44- Şeyhali dergâhı         Otakcılar              Pazar
45- Tameşvar dergâhı    Eyüp      Perşembe
46- Yağcızade dergâhı(Balaban d.)           Üsküdar              Cumartesi
47- Yesarizade dergâhı  Sofular Cumartesi
48- Yıldızdede dergâhı   Bahçekapı           Çarşamba
49- Başçıhacımahmud dergâhı   Haseki  Çarşamba
50- Gülşenitatarefendi dergahı Tophane             Perşembe
51- Şeyhail dergâhı         Balat      Salı

HALVETİ TARİKATI
52- Bülbülcüzade dergâhı            Fatih      ?
53- Çizmeciler dergâhı   Kabataş               Pazar
54- Hamzazade dergâhı                Fatih      Salı
55- İshakkaramani dergâhı          Sütlüce Cuma
56- Kasımçelebi dergâhı               Çemberlitaş       Cuma
57- Kulemeydanı dergâhı            Yedikule              Çarşamba
58- Maçka dergâhı          Maçka  Pazartesi
59- Sadullahçavuş dergâhı           Silivrikapı             Cumartesi
60- Şevkiefendi dergâhı               Mimarağa           Salı
61- Şeyhhafız dergâhı    Karacaahmet     Pazar
62- Şeyhsüleyman dergâhı         Beykoz Perşembe
63- Tekkeci dergâhı        Topkapı dışı        Cuma
64- Üçler dergâhı             Silivrikapı             Cuma

KADİRİ TARİKATI
65- Abdalyakub d. (Hekimoğlualipaşa d.)             Camii içinde       Cuma
66- Abdüsselam dergâhı              Hekimoğlu          Pazar
67- Ahbaba dergâhı        Fındıklı  Çarşamba
68- Avnizade dergâhı     Üsküdar              Cumartesi
69- Bayrampaşa d. (Paşmakı Şerif d.)     Haseki  Cuma
70- Büyükpiyale dergâhı              Kasımpaşa          Cuma
71- Çenezade dergâhı   Eskiali    Pazartesi
72- Doğramacı dergâhı  Zındanarkası      Çarşamba
73- Dülgeroğlu dergâhı Saraçhane          Perşembe
74- Emirefendi dergâhı Kulaksız               Perşembe
75- Erdekbaba dergâhı  Haseki  Pazar
76- Evlicebaba dergâhı  Eyüp      Cuma
77- Fıstıklı dergâhı           Hasköy Pazartesi
78- Gavsizade dergâhı   Mevlanakapı     Cumartesi
79- Hacıilyas dergâhı      Eğrikapı                Perşembe
80- Hakiefendi dergâhı Eyüp      Cuma
81- Hamdiefendi dergâhı             Sinanpaşa           Çarşamba
82- Havuzbaşı dergâhı (Özbekler d.)       Beylerbeyi          Perşembe
83- Haydardede dergâhı              Saraçhane          Pazar
84- Hindiler dergâhı        Selamsız              Cumartesi
85- Hindiler dergâhı        Horhor Cumartesi
86- Kabakulak dergâhı   Karagümrük       Perşembe
87- Kaadirihane dergâhı               Tophane             Salı
88- Kaledıbı dergâhı       Mevlanakapı     Çarşamba
89- Karabaş dergâhı       Tophane             Perşembe
90- Kartalbaba dergâhı  Nuhkuyusu        Salı
91- Kavafhüseyin dergâhı            Emirgan               Cuma
92- Kavafmehmed dergâhı         Balcıyokuşu        Cumartesi
93- Kaygusuzbaba dergâhı          Ayasofya             Pazar
94- Kelami dergâhı          Mevlanakapı     Salı
95- Kolancıeminefendi dergâhı Otakcılar              Cumartesi
96- Küçükpiyale dergâhı               Kasımpaşa          Cumartesi
97- Kürkçü dergâhı         Lalezar  Pazar
98- Kürkçüzade dergâhı               Silivrikapı             Pazar
99- Mısırlıibrahim dergâhı            Sultanahmet     Cuma
100- Mollaçelebi dergâhı             Eyüp      Cuma
101- Muabbirhasanefendi d.     Kasımpaşa          Çarşamba
102- Nazmizade dergâhı              Şehremini           Pazartesi
103- Nebati dergâhı Tophane    Fatih      Çarşamba
104- Nişancı dergâhı       Aksaray               Cumartesi
105- Oğlanşeyh dergâhı               Mevlanakapı     Pazar
106- Peykdede dergâhı Şehremini           Pazartesi
107- Rem'i dergâhı          Edirnekapı          Çarşamba
108- Resmi dergâhı         Üsküdar              Cuma
109-Serbölük dergâhı    Ayasofya             Perşembe
110- Şeyhhulusi dergâhı               Bebek/Kayalar  Çarşamba
111- Şeyhmehmed dergâhı        Keçeciler             Cuma
112- Şeyhşemsi dergâhı               Haseki  Perşembe
113- Şeyhtaha dergâhı  Davutpaşa isk.  Perşembe
114- Taşçı dergâhı (Gümüşdede d.)        Kasımpaşa          Pazartesi
115- Türabı dergâhı        Kasımpaşa          Cuma
116- Vaniahmedefendi dergâhı                Lalezar  Pazar
117- Yahyaefendi dergâhı           Fatih      Cuma
118- Yahyakethüda d. (Yahubaba d.)     Kasımpaşa          Çarşamba
119- Yarımcababa dergâhı           Paşalimanı          Cumartesi
120- Yavedud dergâhı   Ayvansaray        Cuma
121- Zincirlikuyu dergâhı              Üsküdar              Cumartesi

MEVLEVİ TARİKATI
122- Bahariye Mevlevihanesi     Bahariye              Çarşamba
123- Galatasaray Mevlevihanesi              Galata   Cuma,Salı
124- Üsküdar Mevlevihanesi     Üsküdar              Cumartesi
125- Kasımpaşa Mevlevihanesi Kasımpaşa          Pazar
126- Yenikapı Mevlevihanesi     Yenikapı              P.tesi,Per.

NAKŞİBENDİ TARİKATI
127-Afifehatun dergâhı                Eyüp      Perşembe
128- Akbaba dergâhı      Beykoz Perşembe
129- Babahaydar dergâhı             Eyüp      Perşembe
130- Bademli dergâhı     Sütlüce Perşembe
131- Baliefendi dergâhı Silivrikapı             Cuma
132- Çolakhasanefendi dergâhı Eyüp      Cuma
133- Derunimehmedefendi d.  Vezneciler          Perşembe
134- Ebusaidülhudri dergâhı       Kariye   Cuma
135- Emirbuhari dergâhı               Edirnekapı          Cuma
136- Emirbuhari dergâhı               Unkapanı            Perşembe
137- Emirbuhari dergâhı               Eğrikapı                Perşembe
138-Feyziye dergâhı       K.M.paşa            Cuma
139- Feyzullahefendi dergâhı    Halıcılarköşkü    Cuma
140- Hacıbeşirağa dergâhı           Babıali   Perşembe
141- Hakikiosmanefendi dergâhı             Eğrikapı                Perşembe
142- Hakikizade dergâhı               Eğrikapı                Pazar
143- Hatuniye dergâhı   Eyüp      Pazartesi
144- Hüsrevpaşa dergâhı             Eyüp      Perşembe
145- Kalenderhane dergâhı        Eyüp      Perşembe
146- Kalenderhane Hindiler d.   Üsk/Çinili            Perşembe
147- Karaağaç dergâhı   Karaağaç             Perşembe
148- Karayağdı dergâhı Eyüp      Perşembe
149- Kaşgari dergâhı       Eyüp      Perşembe
150-Kefevi dergâhı         Salmatomruk    Salı
151- Kırkağaç dergâhı    Aksaray               Perşembe
152- Kirpasi dergâhı        Eyüp      Pazar
153- Mehmedsaidefendi dergâhı            Fındıklı  Perşembe
154- Mercimek dergâhı Langa    Cuma
155- Mesnevihane dergâhı         ?             Çar.,Cuma
156- Mimarsinan dergâhı             Aşıkpaşa              Salı
157- Muabbirhasanefendi d.     Eskiali    Perşembe
158-Muradmolla dergâhı             ?             Çarş.,Pazar
159-Mustafadede dergâhı          Fatih      Cumartesi
160- Mustafapaşa dergâhı          Otakçılar              Perşembe
161- Nalbandmehmedefendi d.               Rumelihisarı       Perşembe
162- Nazifdede dergâhı                Anadoluhisarı    Perşembe
163- Neccarzade d. (Sinanpaşa d.)          Beşiktaş               Pazartesi
164- Öküzcebaba dergâhı            K.M.paşa            Cuma
165-Özbek dergâhı         Üsküdar              Cuma
166-Özbekler dergâhı    Sultanahmet     Cuma
167-Özbekler dergâhı    Sultantepsi         Perşembe
168-Perişanbaba dergâhı             Kazlıçeşme         Perşembe
169-Safvetipaşa dergâhı              Hocapaşa            Perşembe
170-Sarıbaba dergâhı     Sarıyer  Pazar
171-Selimiye dergâhı     Üsküdar              Perşembe
172-Seyyidbaba dergâhı              Haseki  Perşembe
173- Şahkulu d. (Merdiköyü d.) Merdivenköy    Perşembe
174-Şehidler dergâhı     Rumelihisarı       Perşembe
175-Şeyhabdullah dergâhı          Kanlıca  Perşembe
176-Şeyhali dergâhı        Eyüp      Perşembe
177-Şeyhhıfzı dergâhı    Unkapanı            Perşembe
178- Şeyhkamil dergâhı Edirnekapı          Pazar
179-Şeyhmurad dergâhı              Nişancı Cuma
180- Şeyhsadık dergâhı Üsküdar              Perşembe
181-Şeyhsaid dergâhı    Fındıklı  Pazar
182- Şeyhselami dergâhı              Eyüp      Pazar
183-Şeyhselim dergâhı Üsküdar              Perşembe
184- Tahirağa dergâhı    Aşıkpaşa              Perşembe
185-Tahirbaba dergâhı  Büyükçamlıca    Perşembe
186-Valdesultan dergâhı              Edirnekapı          Perşembe
187-Vezir dergâhı            Eyüp      Perşembe
188- Yahyaefendi dergâhı           Beşiktaş               Perşembe
189- Yahyazade dergâhı               Yayla     Perşembe
190- Yuşa dergâhı            Beykoz Perşembe
191-Zıbınışerif dergâhı  Taşkasap             Pazar

RIFAİ TARİKATI
192- Alikuzu d. (Çürüklük dergâhı)          Kasımpaşa          Cumartesi
193- Alyanak dergâhı     Lalezar  Perşembe
194- Bekarbey dergâhı  Hobyar Cumartesi
195- Cündi dergâhı         Altımermer        Pazartesi
196- Düğümlübaba d. (Aracıbaşı d.)        Sultanahmet     Pazar
197- Hulviefendi dergâhı             Şehremini           Salı
198- Karababa dergâhı  Atikali   Salı
199- Karanuhud dergâhı              Halıcılar Çarşamba
200- Karasanklı dergâhı Küçük M.paşa   Pazartesi
201- Kılıcımehmedefendi derg. Mevlanakapı     Pazar
202- Kubbe dergâhı        Fatih      Cuma
203- Marufiefendi dergâhı          Kasımpaşa          Pazartesi
204- Osmanefendi dergâhı         Topkapı               Cumartesi
205- Paşababa d. (Hoca dergâhı)              Tophane             Çarşamba
206- Raşedefendi dergâhı           Fatih      Cuma
207- Saçlıefendi dergâhı               Küçükayasofya Pazar
208- Saifefendi dergâhı Şehremini           Cuma
209- Saidçavuş dergâhı Küçük M.paşa   Perşembe
210- Salihefendi dergâhı              Karagümrük       Pazartesi
211- Sancakdar dergâhı Ayasofya             Cuma
212- Sandıkçışeyh dergâhı           Üsküdar              Cumartesi
213- Saraçishak dergâhı                Tavşantaşı          Pazar
214- Seyyahşeyh dergâhı            Kabasakal           Pazar
215- Sultanosman dergâhı          Otakçılar              Cuma
216- Şerbetdar dergâhı Mollagürani       Cuma
217- Şeyhabdullah dergâhı         Odabaşı çarş.     Çarşamba
218-Şeyharifdergâhı      Hüsrevpaşa        Çarşamba
219- Şeyhhafız dergâhı Üsküdar              Perşembe
220- Şeyhmahmud dergâhı        Üsküdar              Çarşamba
221- Şeyhnuri dergâhı   Üsküdar              Çarşamba
222- Şeyhsırrı dergâhı    Kıztaşı   Pazar
223- Şeyhülislam dergâhı             Eyüp      Perşembe
224- Tarsusi dergâhı       Mevlanakapı     Cuma
225- Yahyazade dergâhı               Eyüp      Pazartesi
226- Yeşiltulumba dergâhı           Unkapanı            Cuma

SAADİ TARİKATI
227- Abdüsselam d. (Kovacıdede d.)      Koska    Pazartesi
228- Abidçelebi dergâhı               Kadıçeşmesi      Perşembe
229- Balçık dergâhı          Defterdar           Cumartesi
230- Caferpaşa dergâhı Eyüp      Cuma
231- Ciğerimdede dergâhı           Kasımpaşa          Pazartesi
232- Çakırağa dergâhı    Edirneköprüsü  Cuma
233- Ejder dergâhı          Karagümrük       Pazartesi
234- Etyemez dergâhı   Samatya              Perşembe
235- Fındıkzade dergâhı               Yüksekkaldırım Pazartesi
236- Ganiefendi d. (Hallaçbaba d.)          Üsküdar              Cuma
237- Hamidiye dergâhı  Kuşdili   Pazar
238- Hasankudsiefendi dergâhı Mevlanakapı     Salı
239- Hasırcızade dergâhı              Sütlüce Çarşamba
240- İsaefendi dergâhı  Halıcılarköşkü    Cuma
241- Kadem d. (Halilhamdipaşa d.)          Davudpaşa         Salı
242- Kantarcıbaba dergâhı          Gümüşsüyü       Cuma
243- Malatyalıismailağa d.           Üsküdar              Salı
244- Raşidefendi dergâhı             Şehremini           Pazartesi
245- Sancaktar dergâhı Üsküdar              Pazar
247- Sır dergâhı Otakçılar              Cuma
248- Şeyhcevher dergâhı             Okmeydanı        Salı
249- Taşlıburun d. (Lageri d.)      Eyüp      Perşembe

SİNANİ TARİKATI
250- Haririmehmedefendi d.     Topkapı               Cuma
251 - Ümmisinan dergâhı             Eyüp      Çarşamba
252- Zekaizade dergâhı Şehremini           Cuma

SÜNBÜLİ TARİKATI
253- Beşikçizade dergâhı             Davudpaşa         Salı
254- Cihangirhasanefendi d.      Cihangir camii    Pazartesi
255- Çayır dergâhı(Safvetipaşa d.)           Silivrikapı             Pazar
256- Dırağman dergâhı  Draman               Çarşamba
257- Erdebil dergâhı       Ayasofya             Cuma
258- Ferruhkahya dergâhı           Balat      Cuma
259- Hacıevhad dergâhı                Yedikule              Pazartesi
260- Hacıkadın dergâhı  Samatya              Perşembe
261 - İbrahimpaşa dergâhı           Nişancı Salı
262- Karamehmedpaşa dergâhı               Aksaray               Cuma
263- Keşficaferefendi dergâhı   Fındıklı  Cumartesi
264- Koruk dergâhı         Mollagürani       Salı
265- Mehmedağa dergâhı           Çarşamba           Cumartesi
266- Merkezefendi dergâhı        Merkezefendi  Perşembe
267- Mimaracem dergâhı            Mevlanakapı     Çarşamba
268- Mirahur dergâhı     Yedikule              Pazar
269- Ramazanefendi dergâhı     K.M.paşa            Pazartesi
270- Saçlıhüseyinefendi dergâhı              Üsküdar              Pazartesi
271- Sirkeci dergâhı        Küçük M.Paşa   Çarşamba
272- Sivasi dergâhı          Sultanselim        Perşembe
273- Sivasi dergâhı          Eyüp,Nişancı      Perşembe
274- Sümbülefendi dergâhı        K.M.Paşa            Cuma
275- Şahsultan dergâhı Eyüp      Salı

..